May 12, 2022
From Center For Stateless Society
295 views

Serbest Piyasa Savunucular─▒ ÔÇťAnti-KapitalizmiÔÇŁ Benimsemelidirler

Okumak ├╝zere oldu─čunuz makale, Gary Chartier taraf─▒ndan kaleme al─▒nm─▒┼č ve Faruk Pak taraf─▒ndan T├╝rk├že ÔÇÖye ├ževrilmi┼čtir. 19 Ocak 2010 tarihinde ÔÇťAdvocates of Freed Markets Should Embrace ÔÇťAnti-CapitalismÔÇŁ ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒nda yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r.

I. Giri┼č

Serbest piyasa savunucular─▒n─▒n konumlar─▒n─▒ bir ÔÇťanti-kapitalizmÔÇŁ t├╝r├╝ olarak tan─▒mlamalar─▒ i├žin iyi nedenleri var. Neden b├Âyle oldu─čunu a├ž─▒klamak i├žin, ÔÇťkapitalizminÔÇŁ ├╝├ž muhtemel tan─▒m─▒n─▒ ortaya koyuyor ve kendini serbest piyasalara adam─▒┼č insanlar─▒n iki ve ├╝├ž numaral─▒ kapitalizm tan─▒mlar─▒m ba─člam─▒nda kapitalizme kar┼č─▒ ├ž─▒kmalar─▒ gerekti─čini ├Âneriyorum. Akabilinde, serbest piyasa savunucular─▒n─▒n itiraz etmeleri gereken baz─▒ sosyal d├╝zenlemeleri ÔÇťkapitalizmÔÇŁ olarak adland─▒rmalar─▒ i├žin nedenler sunuyorum.

II. ÔÇťKapitalizminÔÇŁ ├ť├ž Anlam─▒

ÔÇťKapitalizminÔÇŁ en az ├╝├ž ay─▒rt edilebilir anlam─▒ var:

Kapitalizm-1: M├╝lkiyet haklar─▒n─▒ ve g├Ân├╝ll├╝ mal ve hizmet m├╝badelesini i├žeren bir ekonomik sistem.

Kapitalizm-2: B├╝y├╝k ┼čirketler ve h├╝k├╝met aras─▒nda simbiyotik bir ili┼čki olmas─▒na yol a├žan bir ekonomik sistem.

Kapitalizm-3: ─░┼čyerlerinin, toplumun ve (e─čer varsa) devletin, kapitalistler taraf─▒ndan (yani, yat─▒r─▒labilir net serveti ve ├╝retim ara├žlar─▒n─▒ kontrol edecek olduk├ža az say─▒da ki┼či taraf─▒ndan) y├Ânetilmesi.

Kapitalizm-1 serbest bir piyasadan ibarettir; o y├╝zden, e─čer ÔÇťkapitalizm kar┼č─▒tl─▒─č─▒ÔÇŁ kapitalizm-1ÔÇÖe muhalefet etmek olsayd─▒, ÔÇťserbest piyasa anti-kapitalizmiÔÇŁ oksimoron olurdu. Ancak serbest piyasa anti-kapitalizminin savunucular─▒ kapitalizm-1ÔÇÖe kar┼č─▒ de─čiller; bunun yerine ya kapitalizm-2ÔÇÖye ya da hem kapitalizm-2ÔÇÖye hem de kapitalizm-3ÔÇÖe itiraz ediyorlar.

Pek ├žok insan, bu farkl─▒ ÔÇťkapitalizmÔÇŁ anlamlar─▒ndan ├ž─▒kar─▒lan unsurlar─▒ birle┼čtiren tan─▒mlarla hareket ediyor gibi g├Âr├╝n├╝yor. Kapitalizmin hem tutkunlar─▒ hem de ele┼čtirmenleri, terimle ÔÇťki┼čisel m├╝lkiyet haklar─▒n─▒ ve g├Ân├╝ll├╝ mal ve hizmet m├╝badelesini i├žeren ve dolay─▒s─▒yla ├Âng├Âr├╝lebilece─či gibi kapitalistler taraf─▒ndan y├Ânetilen bir ekonomik sistemÔÇŁ gibi bir ┼čeyi kastediyorlar gibi g├Âr├╝n├╝yorlar. Az say─▒da varl─▒kl─▒ insan─▒n egemenli─činin herhangi bir anlamda serbest piyasan─▒n olas─▒ bir ├Âzelli─či oldu─ču varsay─▒m─▒na meydan okumak i├žin iyi bir nedene sahip oldu─čumuzu d├╝┼č├╝n├╝yorum. B├Âyle bir hakimiyetin ancak g├╝├ž ve hile ekonomik ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ engelledi─činde ortaya ├ž─▒kabilece─čini ├Âne s├╝r├╝yorum.

III. Kapitalizm-2 ve Kapitalizm-3 Neden Serbest Piyasa ─░lkeleriyle Ba─čda┼čmaz

A. Giri┼č

Kapitalizm-2 de Kapitalizm-3 de serbest piyasa ilkeleri ile ├želi┼čmektedir: Kapitalizm-2 piyasa ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ne do─črudan m├╝dahaleyi i├žerdi─či i├žin, kapitalizm-3 ise bu m├╝dahaleye ba─čl─▒ oldu─ču i├žin ÔÇô hem ge├žmi┼č hem de s├╝regelen ÔÇô ve piyasa ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ne deste─činin arkas─▒ndaki genel ├Âzg├╝rl├╝k taahh├╝d├╝n├╝n kar┼č─▒s─▒nda oldu─ču i├žin.

B. Kapitalizm-2 Piyasa ├ľzg├╝rl├╝─č├╝ne Do─črudan M├╝dahale ─░├žerir

Kapitalizm-2, kapitalizm-1 ile ve dolay─▒s─▒yla serbest piyasa ile ├želi┼čmektedir. Kapitalizm-2ÔÇÖde, politikac─▒lar kendilerini ve yard─▒mc─▒lar─▒n─▒ zenginle┼čtirmek u─čruna ki┼čisel m├╝lkiyet haklar─▒na ve g├Ân├╝ll├╝ mal ve hizmet m├╝badelesine m├╝dahale eder ve b├╝y├╝k i┼čletmeler, kendilerini ve m├╝ttefiklerini zenginle┼čtirmek i├žin ki┼čisel m├╝lkiyet haklar─▒na ve g├Ân├╝ll├╝ m├╝badelelere m├╝dahaleyi te┼čvik etmek i├žin politikac─▒lar─▒ ayart─▒r.

C. Kapitalizm-3 Piyasa ├ľzg├╝rl├╝─č├╝ne Yap─▒lm─▒┼č Ge├žmi┼č ve S├╝regelen M├╝dahalelere Ba─čl─▒d─▒r

Kapitalizm-3ÔÇÖ├╝n kapitalizm-1 ile ve takiben serbest piyasa ile ├želi┼čti─čini g├Âstermenin ├╝├ž yolu vard─▒r. ─░lki, tart─▒┼č─▒labilir olsa da makul bir bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ olan piyasalar─▒n i┼čleyi┼čine ili┼čkindir. Bu g├Âr├╝┼če Piyasalar Ayr─▒cal─▒klar─▒ Sars─▒yor (PAS) diyelim. PASÔÇÖa g├Âre serbest b─▒rak─▒lm─▒┼č bir piyasada, kapitalizm-2 alt─▒nda devlet g├╝c├╝nden yararlananlara tan─▒nan ayr─▒cal─▒klar olmayaca─č─▒ i├žin servet geni┼č ├žapta da─č─▒t─▒lacak ve dev, hiyerar┼čik i┼čletmeler verimsizle┼čecek ve ayakta kalamayacakt─▒.

Hem ├žo─ču insan hiyerar┼čik ├žal─▒┼čma ortamlar─▒nda g├Ârev almaktan ho┼članmad─▒─č─▒ndan hem de daha basit ve ├ževik organizasyonlar, devlet deste─či alamayacak olan b├╝y├╝k ve t─▒knaz kurulu┼člara k─▒yasla ├žok daha s├╝rd├╝r├╝lebilir olaca─č─▒ndan, serbest piyasada ├žo─ču insan ba─č─▒ms─▒z y├╝kleniciler olarak ├žal─▒┼čabilir veya ortakl─▒klar ve kooperatifler olu┼čturabilirdi. ├çok daha az say─▒da b├╝y├╝k i┼čletme olurdu, hala var olanlar da y├╝ksek ihtimalle bug├╝n├╝n kurumsal devleri kadar b├╝y├╝k olmayacakt─▒ ve toplumsal zenginlik ├žok say─▒da k├╝├ž├╝k firma aras─▒nda geni┼č ├žapta da─č─▒lacakt─▒.

Siyasi olarak iyi ba─člant─▒lar─▒ olanlar─▒n insanlar─▒ yoksulla┼čt─▒rmaya ve yoksul tutmaya yard─▒m eden di─čer ayr─▒cal─▒klar─▒ ÔÇô ├Ârne─čin mesleki ruhsatland─▒rma ve imar kanunlar─▒ ÔÇô serbest bir piyasada bulunmaz. Bu nedenle, s─▒radan insanlar─▒n, ekonomik stat├╝s├╝ en d├╝┼č├╝k olanlar bile, b├╝y├╝k i┼čletmeler de dahil olmak ├╝zere ho┼č olmayan ├žal─▒┼čma ortamlar─▒nda istihdamdan ayr─▒labilmelerini m├╝mk├╝n k─▒lacak bir ekonomik g├╝venlik seviyesinden yararlanma olas─▒l─▒klar─▒ daha y├╝ksek olacakt─▒r. Ve ├Âzg├╝r bir toplum, ki┼čisel m├╝lkiyet haklar─▒na ve g├Ân├╝ll├╝ m├╝badelelere m├╝dahale etme kapasitesi bir yana, b├Âyle bir s├Âzde hakka sahip bir h├╝k├╝mete sahip olmayaca─č─▒ i├žin, kapitalizm-3ÔÇÖte sosyal stat├╝s├╝ en y├╝ksek olanlar, serbest piyasada zenginlik ve g├╝├ž kazanmak ve g├╝├žlerini s├╝rd├╝rmek i├žin politikac─▒lar─▒ manip├╝le edemezdi, b├Âylece ├╝retim ara├žlar─▒n─▒n sahipli─či birka├ž elde toplanamazd─▒.

Piyasa ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ne s├╝regelen m├╝dahaleye ek olarak, PAS, kapitalizm-3ÔÇÖ├╝n ge├žmi┼čte ya┼čanm─▒┼č b├╝y├╝k ├Âl├žekte adaletsizlik eylemleri olmasayd─▒ m├╝mk├╝n olamayaca─č─▒n─▒ ├Âne s├╝r├╝yor. M├╝lkiyet haklar─▒na ve piyasa ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ne yap─▒lm─▒┼č ve ─░ngiltereÔÇÖde, Amerika Birle┼čik DevletleriÔÇÖnde ve ba┼čka ├╝lkelerde ├žok say─▒da insan─▒n yoksulla┼čmas─▒na yol a├žm─▒┼č m├╝dahaleye dair kapsaml─▒ kan─▒tlar var. Serbest piyasa savunucular─▒ bu nedenle kapitalizm-3ÔÇÖe itiraz etmelidirler ├ž├╝nk├╝ kapitalistler yaln─▒zca b├╝y├╝k ├Âl├žekli ve devlet onayl─▒ me┼čru m├╝lkiyet haklar─▒n─▒n ihlalleri sayesinde sistemi y├Ânetebilirler.

D. Kapitalizm-3ÔÇÖe Destek, ├ľzg├╝rl├╝─č├╝ Desteklemenin Temel Mant─▒─č─▒ ile ├çeli┼čir

Kapitalizm-3ÔÇÖ├╝n, serbest piyasalar─▒ desteklemenin temel mant─▒─č─▒n─▒n ─▒┼č─▒─č─▒nda kapitalizm-1 ile tutars─▒z oldu─ču g├Âr├╝lebilir. Ku┼čkusuz baz─▒ insanlar, kapitalizm-1 desteklerini daha geni┼č ├žapl─▒ bir insan ya┼čam─▒ ve sosyal etkile┼čim anlay─▒┼č─▒na entegre etmeye ├žal─▒┼čmadan, ki┼čisel m├╝lkiyet haklar─▒n─▒ ve g├Ân├╝ll├╝ m├╝badeleleri kendi iyilikleri i├žin tercih ediyorlar. Ancak di─čerleri i├žin kapitalizm-1ÔÇÖe verilen destek, ki┼čisel ├Âzerklik ve haysiyete sayg─▒n─▒n alt─▒nda yatan bir ilkenin yans─▒mas─▒d─▒r. Bu g├Âr├╝┼č├╝ -Kapsaml─▒ ├ľzg├╝rl├╝k (K├ľ) olarak adland─▒rd─▒─č─▒m g├Âr├╝┼č- benimseyenler insanlar─▒n kendi tercihlerine g├Âre (ba┼čkalar─▒na zarar vermemek ┼čart─▒yla) istedikleri gibi ilerleme ve geli┼čme ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ne sahip olduklar─▒n─▒ g├Ârmek isterler. K├ľ savunucular─▒ sadece sald─▒rganl─▒ktan ar─▒nm─▒┼č ├Âzg├╝rl├╝─če de─čil, ayn─▒ zamanda insanlar─▒n kendileri veya ba┼čkalar─▒ sald─▒rganl─▒─ča kar─▒┼čt─▒klar─▒ veya sald─▒rganl─▒ktan yararland─▒klar─▒ i├žin uygulayabilecekleri t├╝rl├╝ t├╝rl├╝ sosyal bask─▒lardan ar─▒nmaya ve ayr─▒ca sald─▒rgan olmayan ancak mant─▒ks─▒z ÔÇô belki keyfi ÔÇô ├Âzg├╝rl├╝─če de─čer verirler. ─░nsanlar─▒n ya┼čamlar─▒n─▒ istedikleri gibi ┼čekillendirebilme se├ženeklerini ├Ânemserler ve kapasiteleri k─▒s─▒tlayan sosyal bask─▒ya da kar┼č─▒ ├ž─▒karlar.

Farkl─▒ ├Âzg├╝rl├╝k t├╝rlerine kesin de─čerler vermek, bu farkl─▒ ├Âzg├╝rl├╝k t├╝rlerinde meydana gelmi┼č sald─▒rganl─▒klar i├žin ayn─▒ t├╝r ├ž├Âz├╝mleri onaylamak demek de─čildir. K├ľ savunucular─▒ ├žo─ču pasifist olmasa da tart─▒┼čmalar─▒n silah zoruyla ├ž├Âz├╝lmesini istemezler; sald─▒rgan ┼čiddete kesinlikle kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒yorlar. Bu nedenle, k├╝├ž├╝k hakaretlerin ┼čiddetli tepkileri gerektirdi─čini d├╝┼č├╝nm├╝yorlar. Bununla birlikte, ayn─▒ zamanda insanlar─▒n ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ne y├Ânelik ┼čiddet i├žermeyen sald─▒r─▒lar─▒ ├Ânemsiz olarak de─čerlendirirken ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ genel bir de─čer olarak desteklemenin hi├žbir anlam─▒ olmad─▒─č─▒n─▒ kabul ediyorlar. (Dolay─▒s─▒yla, bu t├╝r sald─▒r─▒lara, alenen utand─▒rma, kara listeye alma, grev, protesto, g├Ân├╝ll├╝ sertifikalar─▒ vermeme ve boykot etme dahil bir dizi ┼čiddet i├žermeyen tepkiyi tercih ediyorlar.)

K├ľ, o halde, kapitalizm-3ÔÇÖe kar┼č─▒ ├ž─▒kmak i├žin ba┼čka bir neden verir bize. K├ľÔÇÖye ba─čl─▒ ├žo─ču insan PASÔÇÖi gayet makul buluyor ve bu nedenle kapitalizm-3ÔÇÖ├╝ kapitalizm-2ÔÇÖnin bir ├╝r├╝n├╝ olarak d├╝┼č├╝nmeye meyilliler. Ancak ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n hem ┼čiddetli hem de ┼čiddet i├žermeyen sald─▒r─▒lara maruz kalabilecek ├žok boyutlu bir de─čer olarak anla┼č─▒lmas─▒, kapitalizm-3ÔÇÖe kar┼č─▒ ├ž─▒kmak i├žin iyi bir neden sa─člar- kapitalizm-2ÔÇÖden tamamen izole edilmi┼č halde ortaya ├ž─▒ksa bile-.

IV. Serbest Piyasa Savunucular─▒ Kar┼č─▒ ├ç─▒kt─▒klar─▒ Sistemi Neden ÔÇťKapitalizmÔÇŁ Olarak Adland─▒rmal─▒d─▒r

Serbest piyasalar─▒n ve dolay─▒s─▒yla kapitalizm-1ÔÇÖin savunucular─▒, a├ž─▒k├ža kapitalizm-2ÔÇÖye, en az─▒ndan ÔÇťdevlet kapitalizmiÔÇŁ veya ÔÇť┼čirket kapitalizmiÔÇŁ ya da ÔÇťkorporatizmÔÇŁ demelidir. Ancak ÔÇťs├Âzc├╝kler onlara y├╝klenilen anlamlardan bilinirÔÇŁ, bu nedenle serbest piyasa savunucular─▒n─▒n, ├Âzellikle K├ľÔÇÖye ba─čl─▒ olanlar─▒n kar┼č─▒ ├ž─▒kt─▒klar─▒ sistemi salt ÔÇťkapitalizmÔÇŁ olarak adland─▒rmalar─▒ i├žin birka├ž neden vard─▒r.

1. Kapitalizm-3ÔÇÖ├╝n ├ľzg├╝l ─░stenmezli─čini Vurgulamak

ÔÇťDevlet KapitalizmiÔÇŁ ve ÔÇťKorporatizmÔÇŁ gibi adland─▒rmalar, kapitalizm-2ÔÇÖde neyin yanl─▒┼č oldu─čunu g├Ârm├╝┼č olurlar ama kapitalizm-3ÔÇÖteki soruna tam olarak de─činemezler. Kapitalistlerin y├Ânetimi, makul g├Âr├╝nen de budur, politik bir a├ž─▒klamaya ihtiya├ž duyuyor -politikac─▒lar─▒n ba─č─▒ms─▒z k├Ât├╝ davran─▒┼člar─▒ ve i┼č liderleri taraf─▒ndan manip├╝le edilmelerini ele alacak bir a├ž─▒klama- ─░┼č d├╝nyas─▒-h├╝k├╝met simbiyozuna kar┼č─▒ ├ž─▒kman─▒n yan─▒ s─▒ra b├╝y├╝k ┼čirketlerin sistemi y├Ânetmesi de kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒lmaya de─čer. Kapitalizm-3ÔÇÖe getirilen ele┼čtiriler b├╝y├╝k i┼čletmelere sahip olan ve onlar─▒ y├Ânetenlerin bol bol ÔÇťkapitalistÔÇŁ olarak etiketlendi─či ve ├Âzg├╝rl├╝k savunucular─▒n─▒n kar┼č─▒ ├ž─▒kt─▒─č─▒ ┼čeye ÔÇťkapitalizmÔÇŁ dendi─či ├Âl├ž├╝de kolayla┼č─▒r.

2. Serbest Piyasa Savunucuları ile Kaba Piyasa Tutkunları Arasına Bir Çizgi Çekmek

ÔÇťKapitalistÔÇŁ pankart─▒, genelde serbest piyasalara verilen deste─či kapitalizm-2 ve kapitalizm-3ÔÇÖe verilmi┼č bir destekmi┼č gibi g├Âren insanlar taraf─▒ndan hevesle sallan─▒yor -belki her ikisinin de ger├že─čini veya sorunlu do─čas─▒n─▒ g├Ârmezden gelerek, hatta belki de i┼č d├╝nyas─▒ devlerinin takdire ┼čayan karakterler oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝p kapitalizm-3ÔÇÖ├╝ pohpohluyorlar. ÔÇťKapitalizmeÔÇŁ kar┼č─▒ ├ž─▒kmak, serbest piyasa savunucular─▒n─▒n, iktidar se├žkinlerinin ├Âzg├╝rl├╝─č├╝nden yana olanlarla kar─▒┼čt─▒r─▒lmamas─▒n─▒ sa─člamaya yard─▒mc─▒ olur.

3. Serbest Piyasa Radikallerinin ÔÇťSosyalizmÔÇŁ Terimini Geri Almas─▒

ÔÇťKapitalizmÔÇŁ ve ÔÇťsosyalizmÔÇŁ karakteristik olarak kar┼č─▒t bir ├žift olu┼čturuyor olarak g├Âr├╝l├╝yor. Ancak, serbest piyasalar─▒n radikal bir savunucusu olan Benjamin TuckerÔÇÖ─▒n, bu terimlerin tutkuyla tart─▒┼č─▒ld─▒─č─▒ ve tan─▒mland─▒─č─▒ d├Ânemde sahip oldu─ču etiket ÔÇťsosyalistÔÇŁ idi. Tucker, serbest piyasalara olan ciddi ba─čl─▒l─▒─č─▒ ile Birinci Enternasyonal ├╝yeli─či aras─▒nda bir ├želi┼čki g├Ârmedi. Bunun nedeni, sosyalizmi, i┼č├žileri aristokratlar ve ┼čirket y├Âneticilerinin bask─▒s─▒ndan kurtarma meselesinden ibaret g├Ârmesi ve- makul bir ┼čekilde- devletin ekonomik se├žkinlere verdi─či ayr─▒cal─▒klara son vermenin, sosyalizmin ├Âzg├╝rle┼čtirme plan─▒n─▒n uygulanmas─▒n─▒n en etkili ÔÇô ve en g├╝venli ÔÇô yolu oldu─čuna inanmas─▒d─▒r. Kapitalizme kar┼č─▒ ├ž─▒kmak, Tucker gibi radikallerin ├ža─čda┼č ├Âzg├╝rl├╝k hareketinin silsilesindeki ├Ânemli yerini g├Ârmeye ve g├╝n├╝m├╝z├╝n ├Âzg├╝rl├╝k savunucular─▒na sosyalist etiketini devlet sosyalistlerinden geri almalar─▒ i├žin ikna edici bir gerek├že sa─člar. (Bu cidden yap─▒lmal─▒d─▒r ├ž├╝nk├╝ ├Âzg├╝rl├╝k savunucular─▒, insan sorunlar─▒n─▒ ├ž├Âzmenin kayna─č─▒ olarak devleti de─čil toplumu-├Âzg├╝r ve g├Ân├╝ll├╝ olarak i┼č birli─či yapan birbirine ba─čl─▒ insanlar- g├Âr├╝rler. Bu y├╝zden de do─čal olarak sosyalizmi devlet├žili─čin bir t├╝r├╝ de─čil de ona bir alternatif olarak kabul ettikleri s├Âylenebilir.) Anti-Kapitalizmi benimsemek, serbest piyasalar─▒n sosyalist hedeflere ula┼čmak i├žin bir yol sundu─ču ger├že─čini g├Âzler ├Ân├╝ne serer -piyasa ara├žlar─▒n─▒ kullanarak i┼č├žilerin g├╝├ž kazanmas─▒ ve ├╝retim ara├žlar─▒ ├╝zerindeki sahiplik ve kontrol├╝n geni┼č ├žapta da─č─▒t─▒m─▒n─▒ te┼čvik etmek.

4. ─░┼č├žilerle Dayan─▒┼čma ─░├žinde Olundu─čunu G├Âstermek

PAS do─čruysa, b├╝y├╝k ┼čirketlerin- ÔÇťsermayeninÔÇŁ- tercihlerinin memnuniyetini, i┼č├žilerin kendi memnuniyetlerine ula┼čabilmelerinden daha eksiksiz bir ┼čekilde maksimize etme yetene─či, serbest piyasa ilkeleriyle ├želi┼čen i┼č d├╝nyas─▒-devlet simbiyozunun bir sonucudur. Ve K├ľÔÇÖye destek olarak, do─črudan sald─▒rgan olmayan bir ┼čekilde bile olsa itilip kak─▒lan i┼č├žilerden yana olmak i├žin daha fazla nedenimiz de var. ─░┼č├žilerin kar┼č─▒ ├ž─▒kt─▒─č─▒ patronlara genelde ÔÇťkapitalistÔÇŁ deniyor, bu nedenle ÔÇťanti-kapitalizmÔÇŁ do─čal olarak bu patronlara muhalefetin etiketi oluyor. Ve serbest piyasalar─▒n -kapitalizm-2 ve kapitalizm-3ÔÇÖ├╝n aksine- t├╝m i┼č├žilerin kendi hayatlar─▒n─▒ ┼čekillendirme ve ├Ânemli ├Âl├ž├╝de daha fazla refah ve ekonomik g├╝venlik deneyimleme f─▒rsatlar─▒n─▒ ├žarp─▒c─▒ bi├žimde art─▒raca─č─▒ i├žin ÔÇťanti-kapitalizmiÔÇŁ benimsemek, i┼č├žilerle dayan─▒┼čma i├žinde olundu─čunu belirtmenin bir yoludur.

5. K├╝resel Anti-Kapitalist Hareketin Ge├žerli Kayg─▒lar─▒yla ├ľzde┼čle┼čmek

ÔÇťAnti-KapitalizmiÔÇŁ benimsemek, ayn─▒ zamanda ve daha geni┼č ├Âl├žekte, emperyalizmin, ├žokuluslu ┼čirketlerin hayatlar─▒na yapt─▒klar─▒ m├╝dahalelerin ve ilerleyen ekonomik k─▒r─▒lganl─▒klar─▒n─▒n kayna─č─▒ olarak g├Ârd├╝kleri d├╝┼čmanlar─▒n─▒ ÔÇťkapitalizmÔÇŁ olarak adland─▒ran d├╝nyan─▒n d├Ârt bir yan─▒ndaki s─▒radan insanlarla ├Âzde┼čle┼čmenin bir yoludur. Belki baz─▒lar─▒, kar┼č─▒ ├ž─▒kt─▒klar─▒ sistemin arkas─▒nda yatan ┼čeyin serbest piyasa ÔÇö kapitalizm-1 ÔÇô oldu─čunu d├╝┼č├╝nerek yanl─▒┼č teorik a├ž─▒klamalar─▒ benimsiyorlar. Tabii bir├žo─ču i├žin ÔÇťkapitalizmeÔÇŁ kar┼č─▒ olmak, serbest piyasalara kar┼č─▒ ├ž─▒kmak anlam─▒na gelmiyor; bu, -├Âzg├╝rl├╝k savunucular─▒n─▒n ├žo─ču zaman ne yaz─▒k ki yapmay─▒ reddettikleri gibi- kendilerinin ve ba┼čkalar─▒n─▒n hayatlar─▒n─▒ k├Ât├╝ etkilemeye kararl─▒ g├Âr├╝nen g├╝├žlere meydan okuma yolunda yan─▒m─▒zda olmaya haz─▒r sosyal ele┼čtirmenler taraf─▒ndan sa─članan uygun bir etiket kullanmak demek. ├ľzg├╝rl├╝k savunucular─▒, bu insanlarla ortak bir zemin olu┼čturmak i├žin alt─▒n bir f─▒rsata sahiptir, kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒ bir├žok durumun yanl─▒┼čl─▒─č─▒ konusunda onlarla hemfikir olurken, bu durumlar─▒n ├Âzg├╝rl├╝k temelli bir a├ž─▒klamas─▒n─▒ ve s├Âz konusu sorunlara ├Âzg├╝rl├╝k temelli ├ž├Âz├╝mler sunmak bunu sa─člayacakt─▒r.

V. Sonu├ž

Bundan otuz be┼č y─▒l ├Ânce, b├╝y├╝k liberter kahraman Karl Hess, ÔÇťkapitalizm dininden d├Ând├╝─č├╝n├╝ÔÇŁ s├Âyleyerek ┼čunlar─▒ yazd─▒: ÔÇťKapitalizme olan inanc─▒m─▒ kaybettimÔÇŁ ve ÔÇťBu kapitalist ulus devlete direniyorumÔÇŁ. ÔÇťKapitalizmÔÇŁin ├╝├ž anlam─▒n─▒ -piyasa d├╝zeni, i┼č d├╝nyas─▒-h├╝k├╝met ortakl─▒─č─▒ ve sistemi kapitalistlerin y├Ânetmesi- ortaya koymak, Hess gibi birinin neden ÔÇťkapitalizmÔÇŁ denen ┼čeye muhalif oldu─čunu ve s├╝rekli olarak ├Âzg├╝rl├╝─če ba─čl─▒ oldu─čunu anlamam─▒za yard─▒m eder. Serbest piyasa savunucular─▒n─▒n hem politikac─▒lar ve i┼č d├╝nyas─▒ liderlerinin piyasa ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ne m├╝dahalesine hem de i┼č d├╝nyas─▒ liderlerinin (sald─▒rgan ya da de─čil) sosyal egemenli─čine kar┼č─▒ ├ž─▒kmalar─▒ mant─▒kl─▒ oland─▒r. Kar┼č─▒ olduklar─▒ ┼čeyi ÔÇťkapitalizmÔÇŁ olarak adland─▒rmalar─▒ da mant─▒kl─▒d─▒r. Bunu yapmak, dikkatleri ├Âzg├╝rl├╝k hareketinin radikal k├Âklerine ├žeker, toplumu devlete bir alternatif olarak anlaman─▒n neden ├Ânemli oldu─čunu g├Âsterir, ├Âzg├╝rl├╝k savunucular─▒n─▒n ├Âzg├╝rl├╝─če getirilen sald─▒rgan m├╝dahalelere oldu─ču kadar sald─▒rgan olmayan k─▒s─▒tlamalara da itiraz etti─činin alt─▒n─▒ ├žizer, ├Âzg├╝rl├╝k savunucular─▒n─▒n, adaletsiz stat├╝koyu desteklemek i├žin piyasa retori─či kullanan insanlarla kar─▒┼čt─▒r─▒lmamas─▒ gerekti─čini g├Âsterir ve serbest piyasa savunucular─▒ ile i┼č├žiler aras─▒ndaki dayan─▒┼čmay─▒ g├Âzler ├Ân├╝ne serer. -─░┼č├žilerle oldu─ču gibi ÔÇťkapitalizmiÔÇŁ ├Âzg├╝rl├╝klerini k─▒s─▒tlayan ve ya┼čamlar─▒n─▒ bir noktada engelleyen d├╝nya sistemi i├žin bir k─▒saltma olarak kullanan d├╝nyan─▒n d├Ârt bir yan─▒ndaki s─▒radan insanlar ile de dayan─▒┼čmad─▒r bu. Serbest piyasa savunucular─▒, ├Âzg├╝rl├╝─če tam anlam─▒yla ba─čl─▒l─▒klar─▒n─▒ g├Âstermek ve insanlar─▒ tabi alt─▒na almay─▒, d─▒┼člamay─▒ onaylamay─▒ ve mahrumiyetlerini gizlemek i├žin serbest piyasa retori─čini kullanan uyduruk alternatiflerini reddetmek ad─▒na ÔÇťanti-kapitalizmiÔÇŁ benimsemelidirler.




Source: C4ss.org